نقش فرهنگ ملی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مسایل سیاسی ایران

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشجوی دوره دکتری روابط بین‌الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم

چکیده

نقش فرهنگ ملی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران


دکتر علیرضا موسوی‌زاده تاریخ دریافت: 09/09/1387


مهدی جاودانی‌مقدم تاریخ پذیرش: 02/11/1387


چکیده


سیاست خارجی هر کشور برون‌داد تعامل دیالکتیک عوامل مادی محیطی و زمینه‌های فرهنگی، هویتی و تاریخی آن است. در این میان، فرهنگ ملی یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در ساخت هویت ملی، انگاره‌های ذهنی نخبگان، نقش و منافع ملی و جهت‌گیری‌ها و استراتژی‌های سیاست خارجی است. این مسئله به‌واسطۀ جداناشدنی سیاست خارجی در حلقه‌های به‌هم‌پیوستۀ اجتماعی و تأثیر عناصر فرهنگی- هویتی در شکل‌گیری و تحول سیاست خارجی به وجود آمده است. بر این اساس، با توجه به اهمیت تبارشناسی عناصر هویتی و فرهنگی در درک سیاست خارجی یک کشور، نویسنده در مقالۀ حاضر به بررسی ریشه‌های فرهنگی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پرداخته و تأثیر شاخص‌های مؤثر در هر لایۀ فرهنگی ایران بر سیاست خارجی را با رویکردی نظری- عملیاتی ارزیابی کرده است. به نظر می‌رسد علی‌رغم تکثر گفتمان‌های هویتی ایران، با شناسایی عناصر گفتمان هویت ایرانی، اسلامی، مدرن و انقلاب اسلامی، امکان توضیح و تبیین سیاست خارجی و حتی فهم رفتار احتمالی ایران وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Role of National Culture in the Islamic Republic of Iran's Foreign Policy

نویسندگان [English]

  • Dr. Alireza Mousavizadeh 1
  • Mahdi Moqadam 2
چکیده [English]

The Role of National Culture


in the Islamic Republic of Iran's Foreign Policy


Dr. Alireza Mousavizadeh


Mahdi Javdani Moqadam


The foreign policy of each country is the outcome of the dialectical interaction between environmental and material factors on the one hand and the cultural and historical factors on the other. Among these, national culture is one of the major effective elements in the formation of national identity, elites' mental pictures, national interests and role, and foreign policy strategies and orientations. This is due to the inseparability of foreign policy from social, cultural and identity – related considerations. On this basis and in regard to the importance of recognizing identity and cultural elements for understanding the foreign policy of a country, the author has surveyed the cultural roots of the Islamic Republic of Iran's foreign policy and has evaluated the effect of major indices in each of Iranian cultural layers on foreign policy by adopting a theoretical/ operational approach. The author believes that despite the numerousness of identity discourses in Iran, it is possible to define the foreign policy or even the probable behavior of Iran by recognizing the Iranian, Islamic and modern discourse elements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • national culture
  • Iranian foreign policy
  • Islamic identity
  • cultural elements
  • Islamic Revolution's discourse