ولایت فقیه در اندیشه سیاسی آخوند خراسانی

نوع مقاله: سیاست اسلامی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه امام صادق

2 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق

چکیده

برخی از معتقدین به فرهنگ و سیاست غرب، با حضور احکام و عالمان دین در صحنه‌های اجتماعی وسیاسی جامعه مخالف بوده‌اند. با توجّه به اهمیّت اصل ولایت فقیه در اسلام و نقش ویژه‌ی آن در پیشبرد اهداف والای جامعه‌ی اسلامی، تا حدّ زیادی می‌توان دلایل بروز حساسیت‌ها از سوی موافقان و مخالفان آن را درک نمود. از این رو فقهاى شیعه، به مناسبات گوناگون، در کتب فقهى خویش، این مهم را مطرح کرده و به بوته‌ی نقد و بررسى نهاده‌اند. از جمله نظراتی که درباره‌ی ولایت فقیه عنوان شده است و از سوی موافقان و مخالفان کاوش گردیده، دیدگاه مرحوم آخوند‌خراسانی است. لذا مقاله حاضر به تدقیق در آراء وی که به طور پراکنده در آثارش مطرح گردیده، پرداخته است و به این سوال پاسخ می‌دهد که: حیطه اختیارات ولی‌فقیه از دیدگاه مرحوم آخوند خراسانی تا چه میزان می‌باشد. بدین منظور خوانش‌های متفاوت از دیدگاه آخوند درخصوص ادلّه نقلی و عقلی بر اثبات حکومت برای فقیه و حدود اختیاراتش مورد کنکاش قرار گرفته است. بررسی صورت گرفته دلالت برآن دارد که: ایشان ولایت فقیه در امور حسبیه و ولایت عامه‌‌ی فقیه (ولایت سیاسی فقیه) را پذیرفته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Velayat-e Faqih in the Political Thought of Akhund Khorasani

نویسندگان [English]

  • Dr. Mahdi Izadi 1
  • Amin Hasanloo 2
  • Azizollah Fazli 2
چکیده [English]

Some proponents of western culture and politics have time and again expressed their disapproval of the involvement of religious principles or scholars in social and political affairs. Because of the importance of the principle of velayat-e faqih in Islam and its special role in advancing the major goals of the Islamic society, we can understand the reasons behind all the sensitivities of its proponents and opponents. That is why the Shia jurists have on various occasions brought up the subject in their books of jurisprudence for more analysis. Among these we can point out the much debated ideas of Akhund Khorasani. This paper has tried to scrutinize the scattered opinions of his together with various interpretations of them as regards the legitimacy of government at the time of the Absence of the Infallible Imam, the rational arguments to prove the necessity of government under the supervision of faqih, and the scope of faqih’s authority. The article concludes by stating Akhound’s view of the political authority of the faqih (the jurist).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Akhund Khorasani
  • Absolute Guardianship
  • Public Guardianship
  • Guardianship in Hasbyah Matters
  • Legitimate Governance
  • Rule of Jurists