تجزیه‌ و تحلیل تأثیر رسانه‌های نوین بر قدرت نرم فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه؛ شهروندان اهواز)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی (روابط بین الملل)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا ی علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، گروه علوم سیاسی،دانشگاه اصفهان، اصفهان، جمهوری اسلامی ایران

2 عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، جمهوری اسلامی ایران

3 عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، جمهوری اسلامی ایران

10.30497/pkn.2021.238833.2747

چکیده

با توجه به شرایط عصر نوین می‌توان ادعا نمود که ماهیت نرم‌افزارنه قدرت به عنوان یک اصل پذیرفته شده و در این میان عنصر فرهنگ  و به تبع آن رسانه به عنوان ابزار و پیام، دارای جایگاه رفیعی در مطالعات و معادلات سیاسی می‌باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ همبستگی (رگرسیون) تأثیر رسانه‌های نوین بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر فرهنگ ملی و دینی در بین شهروندان اهوازی بالای 15 سال در سال 1399 می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین رسانه‌های نوین و فرهنگ ملی در سطح معناداری کمتر از 0/05> p رابطه مثبت معناداری (0/519=r) وجود داشت. به‌طوری‌که رسانه‌های ­نوین (10) درصد واریانس فرهنگ ـ ملی را تبیین می‌کند. همچنین بین رسانه‌های ­نوین و فرهنگ ­دینی در سطح معناداری کمتر از 0/05> p رابطه معکوس و منفی (0/119- =r) وجود داشت. به‌طوری‌که (9/4) درصد واریانس فرهنگ دینی به وسیله رسانه‌های نوین تبیین می‌شود و بین فرهنگ ملی و قدرت نرم (0/775=r) و فرهنگ دینی و قدرت نرم (0/924=r) رابطه مثبت معناداری در سطح کمتر از 0/05>  p وجود داشت. درحالی‌که  بین بعضی از خرده‌مقیاس‌های رسانه­های نوین و فرهنگ ملی و فرهنگ دینی تأثیر منفی و در برخی دیگر از خرده‌مقیاس‌ها تأثیر مثبت بر میزان فرهنگ افراد داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analysis of the impact of new media on the soft power of the Islamic Republic of Iran (Case-study: Ahwaz Citizen)

نویسندگان [English]

  • Jafar Heydari 1
  • Hossein Masoudnia 2
  • Seyed Gholam-reza Davazdahe emami 3

1 PHD Student, in Politlcal Science, Department of Political Science, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Islamic Republic of Iran

2 Associate Professor of University of Isfahan, Department of Political Science

3 Assistant Professor of Isfahan University , Department of Political Science,

چکیده [English]

The idea of this article is: the identify of power, specidy cultural power, has changed by emerging of New Media. The present study using descriptive-correlation method, analysis the effect of new media on the soft power of the Islamic Republic of Iran. The research findings showed that there was a significant positive relationship (r = 0.519) between new media and national culture at a significant level less than p <0.05. As the new media (10%) explains the variance of national culture. There was also an inverse relationship between the media of religion and religious culture at a significant level less than p <0.05 (r = 0.119). As 9.4% of the variance of religious culture is explained by new media, there is a significant positive relationship between national culture and soft power (r = 0.775) and religious culture and soft power (r = 0.924) at less than 05 There was / 0> p. While among some subscales of new media and national culture and religious culture, it has had a negative effect and in some other subscales it has had a positive effect on the level of culture of individuals.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Ahwaz citizen
  • I.R.Iran
  • national culture
  • new media
  • Power
  • religious culture
  • Soft power
افتخاری، اصغر (1391). «مفهوم­شناسی قدرت نرم اقتصادی: توسعه نظریه قدرت نرم متعارف در حوزه اقتصاد»، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج. 16(58)، صص. 36-5.
افتخاری، اصغر (1392). «نرم‌افزارگرایی امنیتی و الگوی ایرانی ـ اسلامی پیشرفت»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم. 3(8)، صص. 25-9.
افتخاری، اصغر (1395). «شاخص‌های سیاست‌گذاری فرهنگی از دیدگاه امام»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران. 9(3)، صص. 90-57.
افتخاری، اصغر و کمالی، علی (1394). «ساختار قدرت نرم در گفتمان اسلامی»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم. 12(11)، صص. 27-9.
باقری دولت‌آبادی، علی و زارعیان جهرمی، فرج‌الله (1392). «تأثیر فضای مجازی بر هویت و همبستگی ملی»، مطالعات راهبردی بسیج. (60)، صص. 182-149.
برجعلی‌زاده، محمد؛ جعفری، علی و کردی، ناهید (1399). «نقش فناوری‌های نوین ارتباطی در جابجایی قدرت در نظام بین‌الملل»، نشریه علمی دانش سیاسی. 16(2)، صص. 386-361.
بهرام‌پور، شعبانعلی (1383). «انسجام اجتماعی در جامعه اطلاعاتی: نیم‌نگاهی به وضعیت ایران»، سمینار ایران و جامعه اطلاعاتی.
بیات، بهرام و قنبری برزیان، علی (1397). «تبیین ارتباط رسانه‌های ارتباط‌جمعی و فضای مجازی با هویت ملی (مورد مطالعه: جوانان عرب‌زبان اهواز)»، پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی. 11(43)، صص. 28-1.
تاجیک، محمدرضا (1388). ایران در چشم‌انداز. تهران: مؤسسه تحقیقات علوم انسانی.
رحمان­زاده، سیدعلی (1388). «کارکرد شبکه‌های اجتماعی مجازی در عصر جهانی‌شدن»، مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی. 1(1)، صص. 78-49.
رستمی، محمد؛ جمیلی اسکویی، روزیتا؛ نشاط، الهه و فرقانی، محمدرضا (1396). «بررسی تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر فرهنگ و باورهای دینی (هویت) کاربران»، علوم اجتماعی شوشتر. 2(37)، صص. 72-45.
رشتیانی، آذر و باوندپور، علی احمد (1392). «جهانی ‌شدن، اینترنت؛ هویت قومی مجازی»، مطالعات جامعه‌شناختی ایران. 3(10)، صص. 105-93.
رفیع، حسین؛ قربی، سیدمحمدجواد و دانش، حسین (1393). «منابع فرهنگی قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران؛ (مطالعه موردی سند چشم‌انداز ۱۴۰۴)»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی. ۱۱(۳۸)، صص. 24-9.
رهبرقاضی، محمودرضا؛ حاتمی، عباس و عباسی، امین (1397)، «رابطه شبکه‌های اجتماعی مجازی و دگرگونی هویت‌های جمعی (با تأکید بر هویت دینی، ملی و مدرن)»، مجلس و راهبرد. 25(95)، صص. 58-33.
روزنا، جیمز (1390). انقلاب اطلاعات، امنیت و فناوری‌های جدید، (علیرضا طیب، مترجم). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
سردارنیا، خلیل­الله (1386). «آثار سیاسی فناوری‌های تازه ارتباطی اطلاعاتی»، ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی. 22(245)، صص. 119-104.
سلطانی‌نژاد، احمد؛ جمشیدی، محمدحسین و پوردست، زهرا (1395). «دگرگونی مفهوم قدرت در پرتو فناوری نوین اطلاعاتی ـ ارتباطی»، نشریه علمی دانش‌ سیاسی. 12(1)، صص. 98-73.
شایگان، داریوش (1388). افسون زدگی جدید، (فاطمه ولیانی، مترجم). تهران: فروزان.
شولت، جان آرت (1382). نگاهی موشکافانه بر پدیده جهانی‌ شدن، (مسعود کرباسیان، مترجم). تهران: علمی فرهنگی.
فرقانی، محمدمهدی (1384). «تعامل سنت فناوری در جامعه اطلاعاتی»، فصلنامه علوم اجتماعی. 1(28)، صص. 63-61.
قزلسفلی، محمدتقی (1390). فلسفه سیاسی. تهران: رشد آموزش.
کاستلز، مانویل (1385). عصر اطلاعات، (احد علیقلیان و افشین خاکباز، مترجم). تهران: طرح نو.
کاستلز، مانوئل (1389). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: ظهور جامعه شبکه‌ای، (احد علیقلیان و افشین خاکباز، مترجم). تهران، طرح نو.
کاستلز، مانوئل (1393). قدرت ارتباطات، (حسین بصیریان جهرمی، مترجم)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
لاین، دیوید (1388). پسامدرنیته، (محمدرضا تاجیک، مترجم) تهران: بقعه.
متقی، ابراهیم (1387)، «قدرت هوشمند و استراتژی تغییر چهره آمریکا در دوره اوباما»، فصلنامه مطالعات بسیج. 11(41)، 25-1.
مرکز مهندسی فرهنگی (1391). نقشه مهندسی فرهنگی کشور. تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.
مسعودنیا، حسین؛ محموداوغلی، رضا و ابراهیمی پور، حوا (1395). «بررسی رابطه مصرف اینترنتی و هویت دینی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان»، مطالعات ملی. 17(65)، صص. 132-107.
موسوی، سیدعبدالرحیم و مهدی کامکار (1390). «بررسی مزیت‌های عملیات روانی در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات دفاعی استراتژیک. 4(44)، صص. 196-165.
نای، جوزف (1387). قدرت نرم؛ ابزارهای موفقیت در سیاست بینالملل، (سید محسن روحانی و مهدی ذوالفقار، مترجم). تهران: دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).
هابرماس، یورگن (۱۳۸۰). جهانی‌شدن و آینده آن، (جمال پولادی، مترجم). تهران: مرکز.
هایم، مایکل (۱۳۹۰). متافیزیک واقعیت مجازی، (سروناز تربتی، مترجم). تهران: رخداد نو.
هرسیج، حسین و تویسرکانی، مجتبی (1388). «مقایسه میزان قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا در خاورمیانه»، نشریه علمی دانش سیاسی. 5(2)، صص. 203-169.
یزدانی، عنایت‌الله و شیخون، احسان (1391). «قدرت نرم در سیاست خارجی آمریکا با تأکید بر پدیده فرهنگ»، مطالعات قدرت نرم. 2(5)، صص. 120-95.
یوسفی کوپایی، غلامحسین؛ یزدانی، عنایت‌الله و امیدی، علی (1397). «تبیین کاربرد قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در منطقه آمریکای لاتین؛ روندها و دستاوردها». نشریه علمی دانش سیاسی. 14(2)، صص. 198-165.
 
Baudrillard, J. (1983). Simulations. New York: Semiotexte.
Ferdinand, P. (2000). The Internet, Democracy & Democratization. London: Frankcass Publishe
Nye, Joseph (2006). Soft Power. Columbia: University Press.
Nye, Joseph (2010). Cyber Power, Belfer Center for Science and International Affairs. Peritz, AkiJ & Sechrist, Michael (2010). "Protecting Cyberspace and the U.S. National Interest", Belfer Center for Science and International Affairs.
دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 34
تالیف مقاله
پاییز و زمستان 1400
صفحه 321-356
  • تاریخ دریافت: 24 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 16 دی 1399
  • تاریخ پذیرش: 16 دی 1399